Służebność przesyłu
Definicja służebności przesyłu
Umowa o ustanowienie służebności przesyłu
Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń przesyłowych, o których mowa powyżej, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
Przejście prawa i wygaśnięcie służebności przesyłu
Natomiast służebność przesyłu wygasa najpóźniej wraz z zakończeniem likwidacji przedsiębiorstwa, Po wygaśnięciu służebności przesyłu na przedsiębiorcy ciąży obowiązek usunięcia urządzeń przesyłowych, utrudniających korzystanie z nieruchomości. Jeżeli powodowałoby to nadmierne trudności lub koszty, przedsiębiorca jest obowiązany do naprawienia wynikłej stąd szkody. Obowiązek usunięcia urządzeń przesyłowych obciąża przedsiębiorcę, a w razie likwidacji przedsiębiorstwa jego likwidatora. (E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2017).
Właściciele nieruchomości z urządzeniami przesyłowymi dostali właśnie wyjątkowo silne narzędzie prawne
TK uznał za niezgodne z Konstytucją przyjmowanie zasiedzenia służebności przesyłu za okres sprzed 3 sierpnia 2008 r. — czyli zanim w ogóle wprowadzono do kodeksu cywilnego instytucję służebności przesyłu.
To przełom, bo właśnie na tej konstrukcji przedsiębiorstwa przesyłowe przez lata opierały swoje roszczenia obronne, twierdząc, że służebność została zasiedziana nawet wtedy, gdy właściciele nigdy nie wyrazili zgody na posadowienie urządzeń.
Co oznacza ten wyrok dla właścicieli nieruchomości?
Co oznacza ten wyrok dla właścicieli nieruchomości?
Wyrok TK radykalnie zmienia sytuację procesową. W wielu przypadkach przedsiębiorstwa przesyłowe tracą swoją podstawową „tarczę obronną”, a właściciele mogą skutecznie domagać się:
?? Wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości
Za cały okres, w którym przedsiębiorstwo korzystało z gruntu bez tytułu prawnego — często nawet za kilkanaście lat wstecz.
?? Odszkodowania za spadek wartości nieruchomości
Obecność słupów, stacji transformatorowych czy linii wysokiego napięcia obniża wartość działki, ogranicza zabudowę, a niekiedy całkowicie uniemożliwia jej wykorzystanie zgodnie z planem.
?? Wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu
Właściciel może domagać się formalnego uregulowania sytuacji prawnej na przyszłość, otrzymując jednorazowe lub okresowe wynagrodzenie.
?? Usunięcia urządzeń – w przypadkach skrajnych
Jeżeli przedsiębiorstwo nie posiada żadnego tytułu prawnego, a utrzymanie urządzeń nie znajduje oparcia w przepisach szczególnych, właściciel może żądać ich usunięcia. Dotyczy to szczególnie sytuacji, w których:
- urządzenia stoją w sposób rażąco ingerujący w korzystanie z nieruchomości,
- istnieje alternatywny przebieg sieci,
- urządzenia postawiono wbrew dawnym przepisom.
Zasiedzenie służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne
1. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2017
2. Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 Nr 16, poz. 93 (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 459)
