Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym
Jakie roszczenia można dochodzić w postępowaniu grupowym?
Postępowanie grupowe (często określane jako pozew zbiorowy) stanowi coraz istotniejsze narzędzie ochrony praw konsumentów, pracowników oraz innych podmiotów poszkodowanych w wyniku podobnych działań jednego przedsiębiorcy lub instytucji. W aktualnych realiach gospodarczych i prawnych mechanizm ten zyskuje na znaczeniu, zwłaszcza w sprawach dotyczących masowych naruszeń praw, takich jak nieuczciwe praktyki rynkowe, wadliwe produkty czy spory na tle umów.
Zleć - dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym adwokatowi
Aktualnie w postępowaniu grupowym możliwe jest dochodzenie m.in.:
- roszczeń konsumenckich (np. z tytułu niedozwolonych klauzul umownych),
- roszczeń odszkodowawczych i o zadośćuczynienie,
- roszczeń wynikających z odpowiedzialności za produkt niebezpieczny,
- roszczeń związanych z naruszeniem praw pracowniczych,
- roszczeń przeciwko instytucjom finansowym (np. bankom, ubezpieczycielom).
W praktyce szczególnie często postępowania grupowe wykorzystywane są w sprawach o charakterze masowym, gdzie indywidualne dochodzenie roszczeń byłoby ekonomicznie nieopłacalne lub nadmiernie skomplikowane.
Czym jest postępowanie grupowe?
Postępowanie grupowe to szczególny tryb postępowania cywilnego, który umożliwia dochodzenie jednorodnych roszczeń przez co najmniej 10 osób w jednym procesie sądowym. Warunkiem jest to, aby roszczenia:
- opierały się na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej,
- dotyczyły tego samego rodzaju naruszenia,
- były dochodzone w ujednoliconej wysokości (lub według wspólnego sposobu jej ustalenia).
Celem postępowania grupowego jest zwiększenie efektywności ochrony prawnej oraz ograniczenie kosztów i czasu trwania postępowań sądowych.
Kto może wystąpić z pozwem grupowym?
Pozew w postępowaniu grupowym wnoszony jest przez reprezentanta grupy, którym może być:
- jeden z członków grupy,
- miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów (w sprawach konsumenckich).
Reprezentant działa w imieniu wszystkich członków grupy, jednak każdy z nich zachowuje status uczestnika postępowania i jest objęty skutkami wyroku.
Etapy postępowania grupowego
Postępowanie grupowe składa się z kilku kluczowych etapów:
- Wniesienie pozwu – wraz z określeniem składu grupy i wysokości roszczeń.
- Postanowienie o dopuszczalności postępowania grupowego – sąd bada, czy spełnione są ustawowe przesłanki.
- Ustalenie składu grupy – publikacja ogłoszenia i możliwość przystąpienia kolejnych osób.
- Rozpoznanie sprawy co do meritum – ustalenie odpowiedzialności pozwanego.
- Etap indywidualny (jeśli konieczny) – ustalenie wysokości świadczeń dla poszczególnych członków grupy.
Dopiero prawomocny wyrok kończy spór i stanowi podstawę do egzekucji roszczeń.
Opłata od pozwu w sprawach o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu grupowym
Opłata stała – zasady ogólne (art. 12 KSCU)
Opłatę stałą pobiera się:
- w sprawach o prawa niemajątkowe,
- oraz w enumeratywnie wskazanych w ustawie sprawach o prawa majątkowe.
Charakter opłaty stałej:
- jest jednakowa dla danej kategorii spraw,
- nie zależy bezpośrednio od wartości przedmiotu sporu (WPS),
- może być jednak ustalana w oparciu o progi WPS, jeżeli ustawa tak stanowi.
Granice opłaty stałej:
- minimum: 30 zł,
- maksimum: 10 000 zł.
Opłata stała w sprawach o prawa majątkowe – art. 13 ust. 1 KSCU
Jeżeli ustawa przewiduje opłatę stałą ustalaną według WPS, wynosi ona:
- do 500 zł → 30 zł
- ponad 500 zł do 1 500 zł → 100 zł
- ponad 1 500 zł do 4 000 zł → 200 zł
- ponad 4 000 zł do 7 500 zł → 400 zł
- ponad 7 500 zł do 10 000 zł → 500 zł
- ponad 10 000 zł do 15 000 zł → 750 zł
- ponad 15 000 zł do 20 000 zł → 1 000 zł
Szczególne przypadki opłaty stałej
1. Sprawy z czynności bankowych – art. 13a KSCU
Opłata stała 1 000 zł, jeżeli:
stroną jest konsument lub osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rodzinne,
WPS przekracza 20 000 zł.
2. Roszczenia z art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – art. 13b KSCU
opłata stała 1 000 zł, gdy WPS > 20 000 zł.
3. Sprawy wymienione w art. 13c KSCU
Dotyczy m.in.:
- uzgodnienia treści księgi wieczystej,
- pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności,
- zwolnienia przedmiotu spod egzekucji.
Jeżeli WPS > 40 000 zł → opłata stała 2 000 zł.
Kluczowe: opłata w postępowaniu grupowym – art. 13d KSCU
1. Zakres zastosowania
Dotyczy spraw o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu grupowym.
2. Zasada ustalania opłaty
Opłata stała wynosi:
- ½ opłaty ustalonej zgodnie z art. 13, 13a lub 13b KSCU
czyli:
- najpierw ustala się opłatę „jak w zwykłym postępowaniu”,
- następnie obniża się ją o połowę.
3. Granice opłaty w postępowaniu grupowym
- minimum: 100 zł
- maksimum: 200 000 zł
Granice te mają charakter bezwzględny, niezależnie od liczby powodów i wysokości WPS.
Obowiązek zastępstwa adwokackiego w postępowaniu grupowym
Zleć - dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym adwokatowi
