Tauron powołuje się na zasiedzenie – co robić?
Tauron regularnie korzysta z infrastruktury
Właściciel działki widzi na swoim gruncie słup energetyczny. Nad nieruchomością przebiegają przewody. Tauron regularnie korzysta z infrastruktury, ale w księdze wieczystej nie ma wpisanej służebności przesyłu.
Właściciel zaczyna więc pytać:
Dlaczego przedsiębiorstwo korzysta z mojej ziemi bez zapłaty?
Wysyła wezwanie.
Po pewnym czasie otrzymuje odpowiedź:
Tauron korzysta z nieruchomości od kilkudziesięciu lat i nabył prawo przez zasiedzenie.
Dla wielu właścicieli brzmi to jak koniec sprawy.
Nie powinno.
Samo powołanie się przez Tauron na zasiedzenie nie oznacza jeszcze, że zasiedzenie zostało udowodnione.
Przedsiębiorstwo musi wykazać konkretne fakty i dokumenty.
Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16, szczególnie dokładnie należy badać przypadki, w których Tauron twierdzi, że odpowiednie prawo zostało zasiedziane jeszcze przed wprowadzeniem służebności przesyłu do Kodeksu cywilnego.
Trybunał uznał za niezgodne z Konstytucją takie rozumienie przepisów, które pozwalało przedsiębiorcy przesyłowemu lub Skarbowi Państwa nabyć przed wejściem w życie art. 305¹–305⁴ k.c. przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treścią późniejszej służebności przesyłu.
Jest jednak jeszcze jedna data, o której właściciele nieruchomości powinni wiedzieć:
3 sierpnia 2028 r.
Wtedy upłynie 20 lat od wprowadzenia do Kodeksu cywilnego służebności przesyłu.
Od tego dnia Tauron może w odpowiednich sprawach na nowo próbować podnosić zarzut zasiedzenia służebności przesyłu, tym razem opierając go na okresie biegnącym już od 3 sierpnia 2008 r.
Dlatego spraw dotyczących słupów i linii energetycznych nie warto odkładać bez sprawdzenia dokumentów.
„Słup stoi od 40 lat, więc Tauron na pewno zasiedział”
To jedno z najczęstszych przekonań właścicieli.
Wyobraźmy sobie pana Tomasza.
Odziedziczył działkę po rodzicach. Na nieruchomości stoi betonowy słup, a nad gruntem przebiega linia średniego napięcia.
Rodzice mówili, że słupy były tam już w latach 80.
Pan Tomasz nigdy nie podpisywał umowy z Tauronem.
W księdze wieczystej nie znajduje służebności.
Postanawia więc zapytać przedsiębiorstwo o podstawę korzystania z gruntu.
Otrzymuje odpowiedź:
„Nastąpiło zasiedzenie służebności”.
Pierwsza reakcja?
„Skoro mają to od tylu lat, pewnie mają rację”.
Tymczasem prawidłowe pytanie brzmi inaczej:
Kiedy dokładnie Tauron twierdzi, że doszło do zasiedzenia i na podstawie jakich dokumentów?
To może całkowicie zmienić ocenę sprawy.
Czym jest zasiedzenie służebności przesyłu?
Zasiedzenie pozwala w określonych warunkach nabyć prawo wskutek odpowiednio długiego wykonywania posiadania.
W sprawach infrastruktury energetycznej przedsiębiorstwo może twierdzić, że przez wiele lat korzystało z cudzej nieruchomości w taki sposób, jak gdyby przysługiwała mu służebność.
Termin zasiedzenia wynosi zasadniczo:
- 20 lat – przy dobrej wierze,
- 30 lat – przy złej wierze.
Ale sam upływ czasu nie wystarcza.
Trzeba ustalić między innymi:
- kiedy rozpoczęło się posiadanie,
- kto faktycznie korzystał z urządzeń,
- czy Tauron może doliczyć okres posiadania poprzednich przedsiębiorstw,
- jaki był zakres korzystania,
- czy linia znajdowała się cały czas w tym samym miejscu,
- czy słupy były przebudowywane,
- czy przedsiębiorstwo miało podstawę, aby uważać, że posiada prawo do gruntu,
- czy korzystanie było oparte na decyzji administracyjnej.
Dlatego stwierdzenie:
„linia jest stara”
nie odpowiada jeszcze na pytanie:
„czy Tauron skutecznie zasiedział służebność”.
Wyrok TK z 2 grudnia 2025 r. – dlaczego ma znaczenie w sporach z Tauronem?
Służebność przesyłu została wprowadzona do Kodeksu cywilnego 3 sierpnia 2008 r.
Przed tą datą przedsiębiorstwa przez lata powoływały się na konstrukcję tzw. służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu.
W praktyce prowadziło to do sytuacji, w której przedsiębiorstwo twierdziło:
linia istnieje od lat 70., więc odpowiednie prawo zostało zasiedziane jeszcze przed 2008 r.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 grudnia 2025 r., P 10/16, zakwestionował właśnie taki sposób interpretowania przepisów.
TK uznał, że art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 k.c., rozumiane jako pozwalające przedsiębiorcy przesyłowemu albo Skarbowi Państwa na nabycie jeszcze przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu takiej służebności przez zasiedzenie, są niezgodne z konstytucyjną ochroną własności.
Dla właściciela ma to bardzo praktyczne znaczenie.
Jeżeli Tauron twierdzi przykładowo:
„zasiedzenie nastąpiło w 2001 r.”
albo:
„prawo zostało nabyte w 2006 r.”
nie należy takiego stanowiska automatycznie przyjmować.
Trzeba przeanalizować je w świetle wyroku TK P 10/16.
Czy po wyroku TK Tauron nie może już powoływać się na zasiedzenie?
Nie.
To byłby zbyt daleko idący wniosek.
Wyrok TK dotyczy określonego problemu: możliwości przyjmowania zasiedzenia przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu.
Nie oznacza to, że instytucja zasiedzenia zniknęła.
I właśnie dlatego tak istotna jest data:
3 sierpnia 2028 r.
Przepisy o służebności przesyłu obowiązują od 3 sierpnia 2008 r.
Jeżeli w konkretnej sprawie okres zasiedzenia będzie liczony od tej daty, to przy przyjęciu dobrej wiary:
20 lat upłynie 3 sierpnia 2028 r.
Od tego momentu Tauron może próbować argumentować:
od chwili, kiedy służebność przesyłu została wprowadzona do prawa, wykonujemy ją nieprzerwanie przez 20 lat.
Nie oznacza to, że taki zarzut automatycznie wygra sprawę.
Tauron nadal będzie musiał wykazać wszystkie przesłanki zasiedzenia.
Ale z punktu widzenia właściciela może pojawić się nowy argument przeciwnika, którego dzisiaj jeszcze nie można skutecznie oprzeć na pełnym 20-letnim okresie liczonym od 3 sierpnia 2008 r.
Dobra wiara może oznaczać różnicę dziesięciu lat
To często kluczowy element sporu.
Jeżeli Tauron był w dobrej wierze, przedsiębiorstwo może powoływać się na termin 20-letni.
Jeżeli pozostawało w złej wierze – zasadniczo potrzebuje 30 lat.
Dlatego w każdej sprawie pytamy:
Dlaczego Tauron uważał, że ma prawo korzystać z cudzej nieruchomości?
Czy miał:
- umowę,
- zgodę właściciela,
- decyzję administracyjną,
- akt notarialny,
- inny dokument?
Jeżeli nie, trzeba szczegółowo zbadać podstawę twierdzenia o dobrej wierze.
Sama długość istnienia urządzenia nie przesądza dobrej wiary.
Tauron powołuje się na poprzedników prawnych – czy może doliczyć ich okres?
To kolejny typowy argument.
Tauron nie zawsze istniał w obecnej formie.
Linia mogła być wcześniej eksploatowana przez:
- przedsiębiorstwo państwowe,
- zakład energetyczny,
- inną spółkę energetyczną,
- Skarb Państwa.
Tauron może próbować doliczyć okres posiadania poprzednika.
Ale powinien wykazać ciągłość posiadania i następstwo prawne.
Nie wystarczy napisać:
„jesteśmy następcą prawnym przedsiębiorstwa energetycznego”.
Trzeba ustalić:
- kto wcześniej korzystał z urządzeń,
- kiedy przekazano infrastrukturę,
- na jakiej podstawie,
- czy przekazanie obejmowało tę konkretną linię,
- czy zakres posiadania był taki sam.
W starych sprawach właśnie dokumenty dotyczące następstwa prawnego mogą zdecydować o wyniku.
Stary słup został wymieniony – czy to ma znaczenie?
Może mieć.
Pan Tomasz zaczyna przeglądać stare rodzinne fotografie.
Na zdjęciu z 1998 r. widzi drewniany słup.
Dzisiaj na działce stoi masywny słup betonowy kilkanaście metrów dalej.
Okazuje się, że linia była modernizowana.
Wtedy pojawiają się kolejne pytania:
Kiedy dokonano przebudowy?
Czy zmieniono przebieg przewodów?
Czy nowy słup stoi w innym miejscu?
Czy zwiększył się zakres korzystania z nieruchomości?
Nie można automatycznie zakładać, że każda infrastruktura znajdująca się dzisiaj na działce jest prawnie identyczna z urządzeniami sprzed kilkudziesięciu lat.
Dlatego stare zdjęcia mogą być bardzo cennym dowodem.
Tauron przedstawia decyzję z lat 70. – co wtedy?
To trzeba potraktować inaczej niż zwykły zarzut zasiedzenia.
Przedsiębiorstwo może twierdzić, że jego poprzednik uzyskał decyzję administracyjną umożliwiającą budowę i korzystanie z infrastruktury.
Nie oznacza to jednak, że wystarczy pokazać kartkę z datą.
Trzeba sprawdzić:
- podstawę prawną decyzji,
- organ, który ją wydał,
- nieruchomości objęte decyzją,
- ówczesne numery działek,
- właścicieli nieruchomości,
- zakres przyznanych uprawnień,
- związek pomiędzy dawnymi działkami a dzisiejszą nieruchomością.
Jeżeli Tauron ma skuteczny tytuł administracyjny, sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej niż w sprawie opartej wyłącznie na zasiedzeniu.
Dlatego najpierw dokument.
Potem ocena.
Brak służebności w księdze wieczystej – czy to wystarczy?
Nie.
Ale jest to ważny sygnał.
Jeżeli w dziale III księgi wieczystej nie ma służebności na rzecz Tauronu, właściciel powinien zapytać:
Na jakiej podstawie przedsiębiorstwo korzysta z mojej ziemi?
Odpowiedzią może być:
- umowa,
- decyzja,
- zasiedzenie,
- inne prawo.
Dlatego księga wieczysta jest początkiem analizy, nie jej końcem.
Co można zyskać, jeżeli Tauron nie udowodni zasiedzenia?
To najważniejsza część z punktu widzenia właściciela.
Jeżeli przedsiębiorstwo nie posiada skutecznego tytułu prawnego, należy rozważyć kilka roszczeń.
1. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu
Jeżeli Tauron chce nadal korzystać z gruntu, właściciel może dążyć do formalnego uregulowania sytuacji.
Służebność określa m.in.:
- przebieg pasa,
- dostęp do urządzeń,
- prawo do napraw,
- możliwość modernizacji,
- zasady korzystania z nieruchomości.
Za trwałe obciążenie nieruchomości przysługuje odpowiednie wynagrodzenie.
2. Wynagrodzenie za wcześniejsze korzystanie
W odpowiednich przypadkach analizujemy również możliwość żądania zapłaty za okres korzystania z nieruchomości bez skutecznego tytułu.
Trzeba jednak uwzględnić przedawnienie oraz indywidualny stan prawny.
3. Uregulowanie zakresu korzystania
Właściciel może zyskać nie tylko pieniądze.
Może również wiedzieć dokładnie:
gdzie Tauron może wchodzić,
jakim pasem może jeździć,
jak szerokiego terenu potrzebuje do eksploatacji,
jakie prawa zachowuje właściciel.
To ma znaczenie przy sprzedaży, budowie domu, podziale działki albo inwestycji.
Ile może być warte roszczenie przeciwko Tauronowi?
Nie ma jednej stawki.
Na kwotę wpływa między innymi:
- powierzchnia działki,
- długość linii,
- napięcie,
- liczba słupów,
- szerokość pasa,
- położenie urządzeń,
- wartość nieruchomości,
- przeznaczenie działki,
- możliwość zabudowy,
- wpływ infrastruktury na sposób korzystania z gruntu.
Dlatego dwie linie o długości 100 metrów mogą prowadzić do całkowicie różnych wycen.
Linia biegnąca skrajem gruntu rolnego może ograniczać nieruchomość w innym stopniu niż linia przecinająca środek działki budowlanej.
I właśnie dlatego w naszej Kancelarii nie zaczynamy od przypadkowego żądania „200 000 zł”.
Najpierw ustalamy, co Tauron faktycznie zajmuje i jakie prawo chce zachować na przyszłość.
Dopiero wtedy wyceniamy roszczenia.
Czy wysłanie wezwania przed 3 sierpnia 2028 r. wystarczy?
To bardzo ważne pytanie.
Nie należy zakładać, że zwykłe pismo:
„wzywam Tauron do zapłaty”
automatycznie rozwiązuje problem biegu zasiedzenia.
Roszczenia o zapłatę i działania zmierzające do przerwania biegu zasiedzenia to nie zawsze to samo.
Dlatego przed 3 sierpnia 2028 r. trzeba zbadać:
- czy termin rzeczywiście biegnie,
- od kiedy,
- czy możliwa jest dobra wiara,
- czy konieczne jest podjęcie czynności sądowej,
- jaka czynność będzie właściwa w konkretnej sprawie.
Nie warto zakładać, że każde pismo do Tauronu „zatrzymuje zasiedzenie”.
Co zrobić po otrzymaniu odpowiedzi Tauronu?
Jeżeli Tauron powołuje się na zasiedzenie, warto zebrać:
- odpowiedź Tauronu,
- numer księgi wieczystej,
- numery działek,
- akt nabycia nieruchomości,
- zdjęcia słupów i linii,
- mapy,
- stare fotografie,
- wcześniejszą korespondencję,
- decyzje administracyjne, jeśli są znane,
- informacje o przebudowie linii.
Szczególnie ważne jest ustalenie:
jaką konkretną datę zasiedzenia podaje Tauron.
Jeżeli twierdzi, że zasiedzenie nastąpiło przed 3 sierpnia 2008 r., trzeba odnieść to stanowisko do wyroku TK z 2 grudnia 2025 r.
Jeżeli powołuje się na okres biegnący po 2008 r., trzeba sprawdzić przede wszystkim długość okresu oraz dobrą lub złą wiarę.
Co wyróżnia nasze podejście do spraw przeciwko Tauronowi?
W tego rodzaju sprawach właściciel często otrzymuje kilka stron pisma pełnego dat, nazw dawnych zakładów energetycznych i przepisów.
Można wtedy odnieść wrażenie, że przedsiębiorstwo już wszystko udowodniło.
My rozbijamy tę odpowiedź na konkretne elementy.
Sprawdzamy datę
Czy wskazany termin rzeczywiście mógł prowadzić do zasiedzenia?
Sprawdzamy dokumenty
Czy Tauron posiada dowody, czy tylko przedstawia twierdzenia?
Sprawdzamy poprzedników
Czy można wykazać ciągłość posiadania?
Sprawdzamy przebudowy
Czy obecna linia rzeczywiście odpowiada tej, na którą powołuje się przedsiębiorstwo?
Sprawdzamy tytuł administracyjny
Jeżeli istnieje decyzja, badamy jej rzeczywisty zakres.
Dopiero potem liczymy pieniądze
Właściciel powinien znać:
- wartość potencjalnego wynagrodzenia,
- ryzyko zasiedzenia,
- możliwe zarzuty Tauronu,
- koszt prowadzenia sprawy,
- realny cel negocjacji.
Nie chodzi o wysłanie pisma.
Chodzi o to, aby wiedzieć, czy i o ile warto walczyć.
Tauron proponuje ugodę – podpisywać?
Nie przed analizą.
Jeżeli przedsiębiorstwo proponuje ustanowienie służebności za konkretną kwotę, trzeba sprawdzić:
- jak szeroki pas obejmie służebność,
- czy dotyczy wszystkich urządzeń,
- czy pozwala na ich rozbudowę,
- jakie daje prawo wjazdu,
- czy obejmuje przyszłe modernizacje,
- czy wynagrodzenie jest jednorazowe,
- z jakich roszczeń właściciel ma zrezygnować.
Kwota może wyglądać atrakcyjnie.
Ale właściciel w zamian może ustanowić prawo obciążające nieruchomość przez dziesięciolecia.
Dlatego pytanie powinno brzmieć:
Czy proponowana kwota odpowiada wartości prawa, które oddaję Tauronowi?
Nie każde „zasiedzenie” kończy sprawę
Pan Tomasz z początku artykułu otrzymał pismo Tauronu i początkowo chciał zrezygnować.
Po przeczytaniu dokumentów pojawiły się jednak pytania:
- kiedy naprawdę zbudowano obecną linię,
- kiedy wymieniono słup,
- czy zmieniła się lokalizacja,
- czy Tauron może wykazać następstwo prawne,
- na jakiej podstawie twierdzi, że był w dobrej wierze,
- dlaczego wskazuje konkretną datę zasiedzenia.
To już nie była sprawa:
„słup stoi długo”.
To była sprawa:
„czy Tauron potrafi udowodnić prawo, które pozwala mu korzystać z cudzej nieruchomości bez zapłaty?”
I właśnie od tego należy zacząć.
Dlaczego nie warto czekać do 3 sierpnia 2028 r.?
Wyrok TK z 2 grudnia 2025 r., P 10/16, ma duże znaczenie dla argumentów dotyczących zasiedzenia prawa odpowiadającego służebności przesyłu przed wejściem w życie przepisów z 2008 r.
Ale problem zasiedzenia nie zniknął.
3 sierpnia 2028 r. upłynie 20 lat od wejścia w życie przepisów o służebności przesyłu.
Od tej daty Tauron może w części spraw ponownie próbować skutecznie podnosić zarzut zasiedzenia, tym razem dotyczący już samej służebności przesyłu i okresu biegnącego od 2008 r.
Nie będzie to automatyczne.
Każdą sprawę trzeba ocenić indywidualnie.
Jednak właściciel, który ma dziś możliwość sprawdzenia sytuacji, nie powinien odkładać jej wyłącznie dlatego, że słup stoi tam od dawna.
Tauron powołuje się na zasiedzenie – co zrobić teraz?
Pan Tomasz z początku artykułu otrzymał pismo Tauronu i początkowo chciał zrezygnować.
Po przeczytaniu dokumentów pojawiły się jednak pytania:
- kiedy naprawdę zbudowano obecną linię,
- kiedy wymieniono słup,
- czy zmieniła się lokalizacja,
- czy Tauron może wykazać następstwo prawne,
- na jakiej podstawie twierdzi, że był w dobrej wierze,
- dlaczego wskazuje konkretną datę zasiedzenia.
To już nie była sprawa:
„słup stoi długo”.
To była sprawa:
„czy Tauron potrafi udowodnić prawo, które pozwala mu korzystać z cudzej nieruchomości bez zapłaty?”
I właśnie od tego należy zacząć.
Twoja własność podlega ochronie — a wyrok TK wzmacnia Twoje prawa.
✨ Dowiedz się, o jakie pieniądze możesz walczyć. Napisz do kancelarii – pomogę Ci odzyskać należne środki: adwokat.szymczyk@o2.pl
